vendredi 26 janvier 2024

Les 7 personnalités difficiles à vivre

Votre conjoint, vos enfants, vos amis, vos collègues ou vos supérieurs, tous ont des personnalités différentes, et heureusement ! Toutefois, certaines sont plus difficiles à vivre au quotidien. Savez-vous reconnaître les différentes personnalités ?

Si l'on choisit son conjoint, on subit ses supérieurs et parfois aussi la personnalité difficile de nos enfants, voire de nos amis.

Savez-vous reconnaître les différentes personnalités et dire en quoi ces personnes sont, parfois ou souvent, difficiles à vivre ?

  • Personnalité anxieuse :

     

    Soucis trop fréquents et/ou trop intenses

    Attention permanente aux risques

    Tension physique excessive

     

  • Personnalité paranoïaque :

     

    Méfiance (jalousie, facilement offensée, recherche de détails prouvant les soupçons...)

    Rigidité (froide, manque de tendresse, d'émotions positives, d'humour, de rationalité...)

     

  • Personnalité obsessionnelle :

     

    Perfectionnisme

    Obstination

    Doute de soi

    Personne consciencieuse et avec scrupules

    Froideur dans les relations

     

  • Personnalité histrionique :

     

    Cherche à attirer l'attention des autres

    Dramatise l'expression de ses émotions

    Discours émotionnel

    Tendance à idéaliser ou à dévaloriser son entourage

     

  • Personnalité narcissique :

     

    Sentiment d'être exceptionnel

    Ambitions de succès éclatant

    Souci de son apparence physique

    En attente de privilèges et d'attentions, sans forcément de réciprocité

    Exploitation et manipulation des autres pour atteindre ses buts

    Peu d'empathie

     

  • Personnalité évitante :

     

    Hypersensibilité

    Dévalorisation de soi

    Peur de l'échec, comportement effacé

    Évitement des relations avec les autres

     

  • Personnalité agressive :

     

    Énergique dans l'action et dans les propos

    Expression violente des émotions, peu de nuance, parfois blessante

    Forte réactivité surtout face aux difficultés, manque de recul.


Hành trình đến với y học phương Đông qua góc nhìn của bảo tàng Guimet ở Pháp

Đăng ngày: 23/08/2023 - 15:32 
Chi Phuong




Từ ngày 17/05 đến ngày 18/09/2023, bảo tàng nghệ thuật châu Á Guimet ở Paris, giới thiệu đến công chúng Pháp những nét đặc trưng trong y thuật phương Đông như châm cứu, thiền định hay Yoga, cùng với sợi dây kết nối giữa tâm linh và các liệu pháp chữa trị. Thiên về nghệ thuật và không đi sâu vào khai thác khía cạnh khoa học, triển lãm đưa ra cái nhìn khách quan về nền y học hàng ngàn năm tuổi, mà đôi khi không được y học phương Tây công nhận.

Với khoảng 300 bức vẽ, pho tượng, ấn phẩm hay các dụng cụ, dược liệu…, triển lãm của bảo tàng Guimet đưa người xem bước vào hành trình vượt thời gian, tìm hiểu những điều huyền bí trong lịch sử y thuật - phương pháp, cách thức chữa trị bệnh, cổ xưa tại Tây Tạng, Trung Quốc và Ấn Độ. Có những phương pháp trị liệu ngàn năm tuổi, từ những phương pháp truyền thống như xoa bóp châm cứu cho đến các nghi lễ trừ tà. Ngay tại gian đầu tiên của triển lãm, thiết bị ánh sáng chiếu trên mặt đất và các tác phẩm, như để mô tả dòng chảy năng lượng trong cơ thể con người, loại năng lượng mà y thuật phương Đông chủ yếu tìm cách cân bằng. Giám đốc bảo tàng Guimet, Yannick Lintz nhận định rằng "có rất nhiều hiện vật chưa từng được giới thiệu với công chúng, bởi chúng chưa bao giờ được đánh giá, nhìn nhận dưới góc độ nghệ thuật"
Triển lãm cũng giới thiệu các cách điều trị như khí công, thái cực quyền hay yoga. Khách đến xem còn có thể đi sâu vào hành trình này hơn trong không gian dành riêng cho thiền định, được xem là một cách chữa qua tâm trí, tinh thần. Ngoài ra, triển lãm cũng đề cập đến các nghi lễ bùa chú trừ tà hoặc thuật chiêm tinh, để chữa lành linh hồn bị các thế lực ma quỷ chiếm giữ, lạc vào những góc tối vô thức.
Những đồ vật nói về phong thuỷ, hay bùa hộ mệnh, ví dụ như chiếc mặt nạ trừ tà của Hàn Quốc hay bản thần chú trừ tà của người Tây Tạng, nêu ra mối liên hệ đan xen giữa tín ngưỡng ma thuật để bảo vệ cơ thể khỏi ác quỷ, cản trở con đường đến Niết Bàn.
Một khách tham quan ở Paris, bà Sylvie cho rằng "khía cạnh về tôn giáo và ma thuật, cũng như các truyền thống về y thuật đã có từ xa xưa, nhưng phương Tây đã quên điều đó. Tôi thấy thật tuyệt vời khi có thể tạo những cầu nối giữa châm cứu và các cách chữa lành về thể chất và tâm lý. Tôi hy vọng rằng chúng tôi có thể lấy cảm hứng từ đó để có tầm nhìn toàn vẹn hơn cơ thể phức tạp của con người".
Ngày nay, một số cách trị bệnh của châu Á ngày càng phổ biến và dần du nhập vào châu Âu. Gian cuối của triển lãm như tạo ra một cuộc đối thoại giữa y học Đông Tây, thu hút người xem bởi hình nộm để châm cứu của Nhật Bản được mang đến châu Âu vào thế kỷ 17. Triển lãm cũng trưng bày một bức vẽ dài hơn 8 mét, có niên đại từ năm 1842 của Nhật Bản, minh họa cách giải phẫu của y học phương Tây trên thân thể của một tử tù. Điều này cho thấy mong muốn tiếp cận y học phương tây của phương Đông. Ngược lại, những loại dược liệu trong y học phương Đông cũng được một số nhà sản xuất dược phẩm châu Âu quan tâm
RFI nhân dịp này đã phỏng vấn ông Thierry Zéphir, giám tuyển của triển lãm "Médicines d’asie : l’art de l’équilibre" ở bảo tàng nghệ thuật châu Á Guimet. Ông Thierry Zéphir cũng là nhà nghiên cứu tại bảo tàng từ năm 1986 và là tác giả của nhiều đầu sách và bài nghiên cứu khoa học về Nghệ thuật Đông Nam Á.
Triển lãm có tựa đề "Y thuật châu Á : Nghệ thuật của sự cân bằng", như là một câu đúc kết nội dung của triển lãm. Như vậy, phải chăng y thuật cũng là một loại hình nghệ thuật ?
Thierry Zéphir : Triển lãm của chúng tôi muốn giới thiệu và giải thích cho mọi người về y thuật châu Á. Một số y thuật đó, được chúng tôi giới thiệu dưới góc nhìn nghệ thuật, bởi Guimet là bảo tàng nghệ thuật châu Á. Chúng tôi không muốn mở một triển lãm mang tính khoa học, chúng tôi cũng không muốn giải thích những thông tin chi tiết, một cách khoa học về các loại dược liệu được dùng trong y thuật châu Á mà thay vào đó chỉ ra rằng các cách chữa trị đó đã được áp dụng như thế nào thông qua các loại dược liệu. Đó là lý do tại sao chúng tôi giới thiệu rất nhiều bức vẽ, pho tượng, hay các bản thảo, tài liệu rất đa dạng, minh họa những truyền thống y thuật lớn của châu Á, từ Trung Quốc, Ấn Độ và Tây Tạng.
Ba quốc gia này có gì đặc biệt ? Liệu y thuật truyền thống của 3 nước này có đặc điểm nào chung hay không ?
Thierry Zéphir : Chúng tôi chọn truyền thống y thuật của 3 nước này xuất phát từ những hiện tượng chung, những mối quan hệ giữa các nước châu Á. Bởi vì Trung Quốc và y thuật truyền thống của nước này đã cho ra đời, thậm chí là đặc trưng trong cách chữa trị của phương Đông, ảnh hưởng đến Nhật Bản, Hàn Quốc và một số nước Đông Nam Á. Y thuật Ấn Độ cũng là một y thuật đã được lan rộng ra bên ngoài lãnh thổ Ấn Độ, tại các nước như Malaysia hay các nước Nam Á. Y thuật Tây Tạng thì có vai trò trung gian, nằm giữa hai nền y thuật lớn là Trung Quốc và Ấn Độ. Bởi vì, ở Tây Tạng, y học đã sử dụng một số cách thức chữa bệnh, hoặc yếu tố đến từ y học Trung Quốc hay Ấn Độ, để tạo ra cho mình một cách tiếp cận chữa bệnh riêng tại khu vực Himalaya.
Tại triển lãm, y thuật châu Á được giới thiệu đan xen giữa cách trị bệnh và những liên kết tâm linh, nhưng lại ít đề cập đến khía cạnh khoa học ?
Thierry Zéphir : Chúng tôi giới thiệu những khía cạnh của y thuật, như qua pháp sư, trừ tà, hay các liệu pháp chữa trị, mà phương Tây không coi là y thuật. Chúng tôi chọn khía cạnh này bởi vì đó là những thứ được cho là nền tảng của y thuật châu Á. Chúng tôi không muốn đưa ra đánh giá hay nhận xét về giá trị của y thuật châu Á so với y thuật phương Tây mà ngược lại, chúng tôi muốn làm nổi bật và làm tăng giá trị cho các tuyền thống y thuật đó, mà đối với các dân tộc ở châu Á ngày nay vẫn rất quan trọng, thậm chí là cả trong các nghiên cứu y khoa hiện đại. Có những lĩnh vực rất quan trọng, được nghiên cứu.
Có thể nói rằng những kiến ​​thức hiện đại, đương đại về y học thế giới cũng dựa trên cơ sở truyền thống của y học Tây Tạng và đặc biệt là Dược điển hoặc một số kỹ thuật điều trị. Đó là điều tương tự với Trung Quốc và Ấn Độ.
Chúng tôi muốn chỉ ra tầm quan trọng của các cách chữa trị được gọi là truyền thống, nhưng không truyền thống hơn bất kỳ y thuật nào khác, mà cho đến nay, vẫn quan trọng ở châu Á. Vì vậy, trên bình diện lịch sử, về những giai đoạn xa xưa, chúng tôi không chỉ có cách tiếp cận lịch sử hay nghệ thuật mà còn là cách tiếp cận văn hóa theo đúng nghĩa. Chúng tôi muốn giới thiệu đến công chúng Pháp những truyền thống y thuật này, là những truyền thống có giá trị như của phương Tây. Cụ thể, đó là những cách chữa trị có hiệu quả.
Triển lãm giới thiệu những cách chữa bệnh thông qua trừ tà, chiêm tinh, liệu những liệu pháp này có còn được sử dụng tại châu Á hay không ?
Thierry Zéphir : Dĩ nhiên là các cách trị bệnh này vẫn được sử dụng. Trên thực tế, các nghi lễ tôn giáo ở châu Á, y học và tâm linh có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Nếu thiếu một trong hai thì liệu pháp chữa bệnh không có tác dụng. Do vậy mà triển lãm của chúng tôi bao gồm 4 phần. Gian triển lãm đầu tiên nói về lịch sử của y thuật, những nhà sáng lập vĩ đại của y thuật châu Á. Gian thứ hai nói về những vị thần, những dược sư trị bệnh. Sau đó là gian triển lãm về tất cả những khía cạnh mang tính kỹ thuật, được sử dụng trong cách điều chế thuốc, dược điển, những cây thuốc hay thậm chí là các con vật có khả năng trị bệnh. Chúng tôi cũng nói đến các kỹ thuật y khoa đáng chú ý của châu Á như châm cứu. Phần thứ ba, chúng tôi giới thiệu những cách chữa trị bằng ma thuật, trừ tà, hay nhờ pháp sư. Đó là những hiện tượng văn hóa xã hội, được phát triển rộng rãi ở tất cả các nước châu Á. Điều này cũng đóng góp vào việc chữa trị của khu vực. Gian cuối cùng như là một kết luận cuối của triển lãm, nêu ra những thách thức về việc truyền tải, cách tiếp cận hiểu biết của y học phương Đông từ phương Tây và ngược lại.
Trong triển lãm, có đồ vật hay ấn phẩm nào mà ông thấy ấn tượng hay không ?
Thierry Zéphir : Một trong những tác phẩm tiêu biểu trong cuộc triển lãm của chúng tôi, đó là một trước một bức tranh có xuất xứ từ Tây Tạng có từ thế kỷ 14, chân dung của Tangka, tượng trưng cho một nhân vật vĩ đại của y học châu Á. Đó là Phật Dược sư, là Đức Phật của y học, người đứng đầu tất cả lĩnh vực về y thuật Châu Á. Điều thú vị là bức chân dung ở vị trí trung tâm của bức vẽ, rất đặc trưng của nghệ thuật Tây Tạng. Đức Phật Dược Sư trong hiểu biết của người Tây Tạng và châu Á nói chung, có thể nhận diện vì nó có màu xanh. Ngài cũng dễ nhận biết bởi 2 pháp khí mà chỉ vị Phật này mới sử dụng. Trong thế kiết già, tay trái một cái bình được cho là đựng nước trường thọ và tay phải cầm một loại quả cây hình bầu dục, được sử dụng trong dược điển châu Á và được cho là có tác dụng chữa bệnh. Trên thực tế, Đức Phật Dược Sư là người được hướng tới sau những lời cầu nguyện với hy vọng nhận được sự chữa lành.

Về quả bóng tuyết tội ác trong ngành giáo dục

Chu mộng Long

5-10-2023

Đọc báo thấy nói cô giáo ở Sóc Sơn hành hình học sinh trước cửa lớp học chỉ vì miếng bánh trung thu mà cả đêm tôi không ngủ được. Đúng là miếng ăn miếng nhục. Còn gì xấu hơn nữa mà hiệu trưởng phải cho công an điều tra để trừng phạt học sinh quay và chia sẻ hình ảnh ấy lên mạng xã hội?

Sự việc đơn giản là học sinh được cô giáo giao nhiệm vụ đi mua bánh trung thu, nhưng học sinh đã không mua đúng địa chỉ cô chỉ dẫn. Dễ hiểu cái địa chỉ ấy như là đại lý phân phối mà cô giáo là môi giới để nhận hoa hồng. Mất cái ăn lộn cổ lên đầu, nên cô mới túm tóc, túm cổ học sinh kéo lê kéo lết để hành hình, mặc dù học sinh đã quỳ gối van xin cô tha tội.

Sự vụ cho phép mọi người liên tưởng đến đủ các trò kiếm ăn trong ngành giáo dục. Ăn hoa hồng sách giáo khoa, thiết bị, đồng phục,… cho đến nay thì lộ cả đớp và táp luôn phần hoa hồng trong cái bánh trung thu cho các cháu!

Hoa hồng mà cứ như máu tanh quyến rũ quỷ sứ vậy!

Chuyện cô giáo ăn hoa hồng trong mua bánh trung thu là chuyện nhỏ. Nhưng nó xâu kết thành hệ thống với hoa hồng sách giáo khoa, thiết bị, đồng phục,… Cho nên dễ hiểu ông hiệu trưởng phải răn đe đòi bỏ tù học sinh để tự che đậy cho cái mồm thích hoa hồng của mình.

Mất ăn từ cái bánh trung thu nên cái ác chỉ giới hạn ở việc hành hình bằng túm tóc, túm cổ, kéo lê kéo lết học sinh. Dễ hiểu là khi mất cái ăn lớn hơn như trường hợp hiệu trưởng ở Sơn La mất chức, bà vợ dám bỏ luôn thuốc độc vào thức ăn để giết hại hàng trăm học sinh. Tôi hình dung ở Sóc Sơn, nếu bị mất chức, tên hiệu trưởng đòi bỏ tù học sinh ấy cũng có thể giết người hàng loạt!

Tội ác như quả bóng tuyết càng lăn càng to. Mà nó lăn công khai giữa môi trường giáo dục, nơi người ta leo lẻo nói về điều thiện để dạy trẻ em. Cứ như bắt chúng mày phải thiện đi để chúng tao được quyền tự do ác!

Trong thế giới loài vật có sự tranh chấp miếng ăn vì bản năng sinh tồn. Con người từ khi có giáo dục, nó đã biết vượt lên trên bản năng sinh tồn bằng cách cái ăn được mang ra chia sẻ. Con người ăn bằng cả tâm hồn chứ không thuần túy xác thịt. Marx nói cái ăn của con người không thuần túy là nhục dục mà còn là tinh thần, nhưng ông đã không lường trước thành phần lấy chủ nghĩa mang tên ông làm kim chỉ nam đã vứt bỏ hoàn toàn phần tinh thần, để chỉ còn lại một đống xôi thịt!

Hình ảnh cái cô giáo trong clip còn thấp hơn động vật khi không tranh ăn được thì xé xác đồng loại. Đó chỉ có thể là quỷ đội lốt nhà giáo. Và tên hiệu trưởng kia đã biến nhà trường thành động quỷ!

Tôi dày dạn một đời mà còn bị ám thị hình ảnh tên hiệu trưởng đe doạ bỏ tù học sinh chia sẻ clip kia, huống hồ là trẻ con. Y cứ hiện ra trước mặt với bộ răng nanh nhọn hoắt, cái mồm đầy máu tươi. Nói học sinh quay và chia sẻ clip để công khai bằng chứng tội ác là phát tán thông tin xấu, độc thì khác gì quỷ ngậm máu phun người?

Tôi tin cơ quan chức năng ở địa phương sẽ không trừng phạt con quỷ đội lốt hiệu trưởng ấy, mặc dù hành vi của y chắc chắn gây chấn thương nặng nề tâm lý của bọn trẻ ở trường này. Không trừng phạt thì cũng đồng nghĩa với nuôi dưỡng, góp phần đẩy quả bóng tuyết tội ác lăn xa và to hơn.

Không ngẫu nhiên mà tội ác trong ngành giáo dục ngày một hoành hành công khai và ghê tởm hơn. Dễ hiểu là tội ác ấy được nuôi dưỡng bởi một thứ luật cấm cả thành văn lẫn không thành văn. Ai cũng biết các cơ quan nhà nước, đặc biệt là trường học nghiêm cấm chia sẻ thông tin bị cho là tiêu cực. Tiêu cực do chính quan chức và thầy cô gây ra nhưng người chia sẻ lại bị quy tội phát tán thông tin xấu, độc. Nhiều nhà trường còn cấm cả việc biểu hiện cảm xúc như bấm like, thả tim, thả nụ cười… Cảm xúc thích hay chán, vui hay buồn, yêu thương phẫn nộ của con người cũng bị cấm thì rõ ràng giáo dục đang biến con người thành thứ vô tri vô giác!

Cấm chia sẻ, cấm luôn cả thể hiện cảm xúc trước thông tin tiêu cực chính là làm tê liệt cái thiện, để cái ác lộng hành. Trong thế giới loài vật của nhà văn George Orwell cũng chưa có sự cai trị khủng khiếp như vậy!

Cacahuètes : 5 bienfaits santé de ces légumineuses

Souvent consommées à l’apéritif comme un plaisir coupable, les cacahuètes sont pourtant de très bonnes alliées pour votre santé. La preuve avec leurs cinq principaux bienfaits.
L’erreur est courante mais les cacahuètes ne font pas partie des oléagineux qui regroupent les noix de cajou, de macadamia, les pignons de pin… Elles poussent dans la terre et appartiennent à la famille des légumineuses, au même titre que les lentilles, les haricots rouges ou encore les pois chiches. Quels sont les bienfaits des cacahuètes pour la santé ? La rédaction fait le point en images.

Arachides : une source d’acides gras mono et poly insaturés

Beurre de cacahuètes, huile d’arachide ou encore cacahuètes grillées, il existe 1001 façons de consommer ce fruit originaire d’Amérique du Sud. Accusées de “faire grossir” parce qu’elles sont riches en calories (100 g contient presque 600 calories), elles sont en fait très bonnes pour la santé. En effet, les graisses qu’elles contiennent sont semblables à celles retrouvées dans les noix ou les avocats et sont principalement des acides gras mono insaturés et poly insaturés.
“Les cacahuètes contiennent des graisses saines, des protéines, des fibres et plus de 25 nutriments essentiels, des vitamines B et des acides aminés essentiels aux minéraux comme le magnésium, le phosphore et le potassium. Elles fournissent également une grande variété de composés bioactifs qui ont été démontrés dans des études pour favoriser la santé cardiaque et d'autres avantages”, avance la diététicienne Julie Upton dans le magazine Eatthis.
Pour profiter des bienfaits de ce super aliment, il est conseillé de choisir des cacahuètes en coque, car elles ne sont pas transformées et surtout, elles sont non salées. Il est possible de les bouillir ou de les griller, d’autant plus que des études montrent que ces cuissons augmentent la quantité de phytonutriments présents dans les graines, les rendant encore plus saines.
Poids santé, santé cardiaque… Zoom sur les principaux bienfaits liés à la consommation de cacahuètes 

Elles favorisent la santé

“La graisse des cacahuètes est principalement monoinsaturée et polyinsaturée, qui sont toutes deux connues pour aider à réduire le risque de maladie cardiaque”, avance la diététicienne Julie Upton. “Les autorités sanitaires, y compris l'American Heart Association, recommandent de manger des graisses insaturées au lieu des graisses saturées que l'on trouve dans les aliments comme le beurre, les produits laitiers entiers et les viandes grasses.”

Elles aident à maintenir un poids

Riches en fibres et en protéines, les cacahuètes sont particulièrement nourrissantes. “Le duo dynamique de protéines et de fibres aide à ralentir la digestion pour aider à calmer la faim et augmenter la satiété de vos repas et collations”, explique la diététicienne Julie Upton. 
Une étude montre à ce sujet que les protéines de haute qualité présentes dans les arachides aident à réguler les hormones de la faim. Leurs fibres améliorent aussi la sensation de satiété, aidant les individus à maintenir un poids santé. “C’est probablement la raison pour laquelle ceux qui consomment fréquemment des cacahuètes et autres noix sont moins susceptibles d’être en surpoids ou obèses par rapport aux autres personnes qui n’en mangent pas souvent.

Elles augmentent l’espérance de

D’après une étude publiée dans JAMA en 2015, les cacahuètes pourraient aider à vivre plus longtemps et en meilleure santé. “Plusieurs autres grandes études avec des milliers de participants ont également conclu que les cacahuètes, dans le cadre d'un régime alimentaire sain à base de plantes, peuvent vous aider à ajouter plus d'années à votre vie”, ajoute la spécialiste dans Eatthis.

Elles aident à contrôler la

Une étude publiée dans JAMA montre que consommer des arachides ou du beurre de cacahuètes permettraient de réduire les risques de développer un diabète de type 2 chez les femmes. Selon la quantité ingérée quotidiennement, le risque pourrait être réduit de 8 à 27 % par rapport à celles qui n’en consommeraient pas.

Elles réduisent les risques de

Manger des cacahuètes dès le plus jeune âge réduirait les risques de maladie mammaire bénigne qui, lorsqu'elles apparaissent, augmentent ceux de développer un cancer du sein à 30 ans, selon une recherche scientifique parue dans la revue Breast Cancer Research and Treatement. 

Voici ce qu'on ressent lors d'une expérience de mort imminente !

Que se passe-t-il lorsque nous mourons réellement, lorsque notre cœur s'arrête et que toute activité stagne dans notre cerveau ? Difficile de répondre à cette question, puisque les morts ne nous parlent pas de la nature de leurs expériences...
Cependant, les scientifiques ont fait de grands progrès dans la compréhension du processus de transition du cerveau de la vie à la mort ! Les scientifiques ont observé le cerveau de personnes mourantes. Et certaines de ces personnes ont également pu témoigner de ce qu'elles ont vécu ! Décryptage !

Qu’est-ce que l’expérience de mort imminente ?

L'expérience de mort imminente (EMI) est une expérience vécue par certaines personnes qui ont frôlé la mort ou qui ont été confrontées à des expériences traumatisantes (coma). Ces expériences sont souvent décrites comme des expériences profondément transcendantales et hors du commun. Les scénarios et les sensations varient selon les personnes.
Ainsi, ce phénomène décrit le parcours de personnes proches de la mort qui ont finalement retrouvé le chemin de la vie et qui témoignent d'une possible vie après la mort. Ces personnes ont donc été déclarées cliniquement mortes pendant quelques minutes.
Des milliers de témoignages ont été recueillis et l'EMI est souvent décrite de différentes manières, mais quelques caractéristiques communes ressortent :
  • Un phénomène de décorporation (l’âme sort du corps et la personne parvient à se voir depuis l’extérieur d’eux-mêmes),
  • La vision d’un tunnel de lumière,
  • Un changement géométrique de la pièce,
  • La vision accélérée de sa vie,
  • La rencontre avec des proches défunts ou autres entités spirituelles,
  • Un sentiment de paix, d’amour et de tranquillité,
  • Le retour à la vie, lui est décrit comme instantané et éprouvant

Le point de vue scientifique de cette expérience

Selon de récentes recherches publiées en septembre dernier dans la revue Resuscitation, le cerveau de certains patients ayant subi un arrêt cardiaque a débordé d'activité, même si le cœur s'est arrêté de battre pendant près d'une heure.
Les chercheurs interprètent les enregistrements cérébraux qu'ils ont réalisés sur ces patients comme des marqueurs « d'expériences de mort lucides et rappelées ».

Entre mai 2017 et mars 2020, 567 personnes ont subi un arrêt cardiaque dans les hôpitaux participants à l’étude. Sur l’ensemble des patients, seuls 53 ont survécu. Parmi les surivants, 40% ont déclaré avoir eu une certaine conscience de l'événement sans souvenirs spécifiques, et 20% semblaient avoir eu une expérience de la mort.
Ces résultats soulèvent des questions sur la résilience du cerveau face au manque d’oxygène. D’après l’auteur de l’étude, Sam Parnia, professeur agrégé de médecine "La pensée traditionnelle des médecins est que le cerveau, une fois privé d'oxygène pendant cinq à dix minutes, meurt, nous avons pu montrer que le cerveau est assez robuste en termes de capacité à résister à la privation d'oxygène pendant des périodes prolongées, ce qui ouvre de nouvelles voies pour trouver des traitements pour les lésions cérébrales à l'avenir."
L'équipe de recherche propose une hypothèse expliquant que le cerveau, habituellement doté de "systèmes de freinage" pour filtrer l'activité cérébrale, libère ces freins pendant la mort imminente. Cela permet donc un accès total à la conscience, y compris pensées et souvenirs, facilitant la transition vers la mort. 
Lakhmir Chawla, médecin d’unité de soins intensif rappelle que « pour les personnes qui ne semblent plus pouvoir être sauvées, les médecins doivent inviter leurs familles à venir leur dire au revoir, car le patient pourrait encore les entendre… ».
Triết lý vặt
Thái Hao
2-11-2023
Trong nhà trường, ngoài câu “Ta chỉ là chiếc lá – việc của mình là xanh” thì còn nhiều câu khác tương tự nữa mà giáo viên thường hay mang ra để giáo huấn học trò như một phương châm sống đầy tâm đắc, tỉ như “Ta hay chê rằng cuộc đời méo mó – Sao ta không tròn ngay tự trong tâm”. Tôi gọi đó là triết lý vặt.
Xin thưa, việc tròn ngay tự trong tâm chẳng có liên quan gì đến việc chê cuộc đời méo mó cả. Một người không biết đá bóng thì không được chê một trận bóng dở sao? Một người nông dân thất học thì không được chê một ông quan to kém cỏi và hư hỏng sao? Thấy xấu ác, bất công, ngang trái cũng không được chê và phải quay về tự “xanh” thì mới là phải nhẽ? Chê là việc chê, tròn thì cứ việc tròn, cấm chê và chỉ được về nhà tự tròn vo đi, đó là lập luận ngụy biện.
Chiếc lá không phải chỉ là chiếc lá, chiếc lá là con của cành, là cháu của cây… Chiếc lá là gió, là mưa, là trời đất này hun đúc trong trùng trùng duyên nợ. Trong một lá cỏ là cả vũ trụ. Con người không phải chỉ là một cá thể trơ trọi trong cuộc đời. Con người thuộc về gia đình, cộng đồng, xã hội, quốc gia, nhân loại…
Đạo đức Đông phương dạy con người tu tâm, phải rồi, không có gì phải bàn cãi cả. Nhưng chừng ấy chưa đủ. Phan Châu Trinh gọi đó là tư đức, đức nhỏ; ông nói xã hội ta thiếu hẳn công đức, cái đức lớn làm người. Chính vì tuyệt đối hóa tư đức mà không ai bận tâm tới xã hội nữa cả, ai chết mặc ai phải ai tai nấy. Một khi ý thức công lợi không có thì lấy gì bảo đảm cho đời sống cá nhân được an toàn, hạnh phúc?
Thúy Kiều đụng tới ai để bị bán đi làm đĩ khắp người ta như vậy? Người nông dân trong văn học nửa đầu thế kỷ XX đụng đến ai để phải bị dẫm đạp như vậy? Ông Nguyễn Thanh Chấn đã gây nên tội lỗi gì để bị đày đọa như vậy? Đừng nghĩ chỉ việc ngồi đó và xanh ngắt đi hoặc tròn vo lại mà được yên thân.
Phan Châu Trinh nói dân ta tuyệt nhiên không ai biết đến luân lý xã hội, tức cái ý thức về những việc “không liên quan gì tới mình”, vì thế mà cứ đổ nát mãi, không sao ngóc đầu dậy được. Tôi tin rằng một xã hội thừa mứa những vị thánh chưa hẳn đã tốt bằng một xã hội có đầy đủ những người công dân.
Xanh thì cứ xanh, tròn thì cứ tròn, nhưng đừng lấy đó làm tự đắc, càng không thể lấy đó mà tự ru ngủ và ru ngủ nhau.
P/S: đây không phải là một bài bình thơ, xin chớ lạc đề.

Sống mà chỉ biết an toàn cho bản thân, sáng đi làm chiều tối về nhậu, xong lăn ra ngủ hết ngày, không làm hại đến ai là tốt rồi. Đó là lập luận nguỵ biện của những kẻ hèn nhát, bạc nhược.
Cuộc sống là phải có sự liên đới, phải có sự quan tâm đến xã hội, thấy tốt thì khen ngợi phát huy, thấy xấu thì phản đối loại trừ. Chứ suốt ngày chỉ biết lo cho bản thân, thờ ơ với bất công thì cũng chả khác gì con heo suốt ngày cắm đầu vào cái máng đến tối lăn ra ngủ và cuối cùng bị người khác thịt.
Tà thuyết về văn hóa
Nguyễn Đình Cống
25-11-2023
Năm 1924, cụ nghè Ngô Đức Kế (1878-1929) viết bài “Luận về chánh học cùng tà thuyết”, mở đầu như sau: “Vận nước thịnh hay suy, quan-hệ tại đâu? — Tại nhân tâm thế đạo. Nhân tâm thế đạo xấu hay tốt, cỗi gốc tại đâu? — Tại học thuyết tà hay chính. Rộng xét năm châu, trải xem lịch sử, dọc ngang mấy vạn dặm, trên dưới mấy nghìn năm, từ Đông đến Tây, từ xưa đến nay, hễ nước nào khi vận nước cường tất là khi ấy trong nước chính học sáng rệt, nước nào khi vận nước suy đốn, tất là khi ấy trong nước tà thuyết lưu hành. Chính học sáng rệt thì thế đạo nhân tâm phải tốt, mà vận nước cũng theo chính học nổi lên, tà thuyết lưu hành thì nhân tâm thế đạo phải hư mà vận nước cũng theo tà thuyết mà đắm mất”.
Khi tà thuyết lưu hành, người ta dễ dàng truyền bá những ngụy biện, đổi trắng thay đen, cụ nghè viết: “Vả lại cái tính loài người, theo điều phải thì khó khăn như trèo ngược núi, theo điều xằng thì dễ dàng như nước chảy xuôi. Vậy cho nên lúc vận nước đã suy, thì trăm nghìn người phò trì chính học mà không đủ, một người xướng lên tà thuyết mà hãm hại nhân tâm thế đạo có thừa; gớm ghê thay! Cái tà thuyết làm say đắm lòng người không biết đến đâu mà nói! Một người xướng, mười người họa, cho đến trăm, nghìn người họa, lần lần phong bành cả nước; lấy trái làm phải, lấy xấu làm đẹp, lấy thối làm thơm, mà thế đạo nhân tâm hiện ra một tấn xú kịch: Nước không thành nước, người không thành người!”
Cụ nghè viết tiếp: “Thương hại thay! Trong nước kẻ học thì ít, kẻ không học thì nhiều; học mà có kiến thức thì ít, học mà không có kiến thức thì nhiều: Những văn chương nhảm nhí, ngôn luận càn xiên đã tràn khắp cả nước làm cho phải trái điên đảo, đen trắng lẫn phèo, rồi ra lấy dốt làm thông, tôn nịnh làm thánh: Đá vũ phu mà cho là ngọc, nàng Vô Diệm mà cho là sắc khuynh thành; đạo đức càng ngày càng suy đồi, nhân tâm càng ngày càng theo về đường hư ngụy” (*).

Ảnh: Cụ nghè Ngô Đức Kế. Nguồn: Ảnh được đăng trong sách “Các bậc tiền bối cách mạng trong thời thuộc Pháp”, NXB Anh Minh, năm 1959.
Xã hội Việt Nam vào năm 1924, tuy kiểm duyệt khắt khe nhưng vẫn còn một chút tự do ngôn luận, tự do báo chí, tuy có nhiều người bị tà thuyết mê hoặc nhưng cũng còn có nhiều người được nói lời phản biện để thức tỉnh những ai còn có lương tri.
Nhưng trong xã hội mà mọi tiếng nói phản biện đều bị ngăn cấm, mọi người lên tiếng phản biện đều bị quy tội là phản động, là kẻ thù giai cấp, có gặp may lắm mới thoát tù tội hoặc đày ải thì tình hình khác xa. Họ vừa viết hoặc nói, dù chỉ một câu; chưa cần đọc, chưa cần nghe, không cần biết họ đúng sai chỗ nào, thì những người tôn sùng tà thuyết đã vội vàng phủ định và lăng mạ, chỉ vì cái nhãn phản động. Mà đã là phản động thì phải xóa bỏ tất cả mọi thứ kể cả sinh mạng. Trong lúc đó, một người có vai vế nói ra một câu, chưa biết đúng sai như thế nào thì đã có hàng ngàn, hàng vạn lời nịnh bợ, tung hô.
Tà thuyết về chính trị, về khoa học, về mê tín dị đoan v.v… thì dễ hiểu, nhưng liệu có tà thuyết về văn hóa hay không, khi mà nghe nói đến văn hóa là người ta nghĩ về những điều chân, những điều thiện, những thành tựu tốt đẹp về tinh thần và vật chất. Thực ra là có đấy, đặc biệt là ở những nơi mà dân trí còn thấp, những nơi mà nhiều nghịch lý còn tìm được chỗ ẩn náu và phát triển.
Khi theo dõi Hội nghị Diên Hồng về văn hóa tháng 11 năm 2021, tôi phát hiện ra nhiều người, kể từ lãnh đạo cấp cao đến người tổ chức, tham dự và hưởng ứng hội nghị, đã phạm một sai lầm rất lớn là nhầm lẫn, ghép các “Hoạt Động Văn Hóa” với “Bản Chất Văn Hóa”. Nhầm lẫn do hai nguyên nhân. 1- Văn Hóa là một khái niệm rất rộng, có nhiều định nghĩa khác nhau. 2- Việt Nam có một Bộ Văn hóa chuyên quản lý, điều hành các hoạt động văn hóa.
Sau Hội nghị Diên Hồng về văn hóa, đặc biệt khi biết dự án chi 350 ngàn tỷ đồng để chấn hưng văn hóa, tôi đã viết một số bài báo vạch ra sự nhầm lẫn tai hại này, hy vọng thấu đến tai mắt lãnh đạo và có điều chỉnh, nhưng hình như không một ai có trách nhiệm chịu để ý đến. Hơn nữa gần đây, từ VTV1 tôi còn nghe nói đến kế hoạch làm “Công nghệ văn hóa” để chấn hưng nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, thì càng ngạc nhiên (không biết tôi có nghe nhầm không).
Sự nhầm lẫn này, nếu chỉ là của dân thường thì tác hại không lớn, chỉ gây ra nhận thức không đúng. Nhưng khi lãnh đạo cấp cao bị nhầm hoặc cố tình nhầm rồi từ đó vạch ra dự án chi một núi tiền để chấn hưng văn hóa dân tộc và tuyên truyền cho nó, rồi áp đặt cho nhiều người thì sự nhầm lẫn ấy đã trở thành một thứ tà thuyết.
Nhầm lẫn hoạt động với bản chất là tai hại, chứng tỏ còn bị vô minh ngự trị.
Hoạt động văn hóa được định nghĩa: “Văn hóa là những hoạt động của con người nhằm thỏa mãn nhu cầu đời sống tinh thần”. Đó là những hoạt động như biểu diễn, phim ảnh, xuất bản, lễ hội, bảo tàng, di tích, triển lãm, thư viện v.v…
Bản chất văn hóa được định nghĩa: “Văn hóa là tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra”. Những giá trị này mới mang tính đậm đà bản sắc dân tộc.
Phải chăng cả hai định nghĩa đều bắt đầu bằng “Văn hóa là…”, làm cho người ta có cớ để nhầm, một sự nhầm được nâng lên thành tà thuyết để lợi dụng.
Tà thuyết về văn hóa đang làm rối loạn tinh thần của những người Việt có lương tri, đang biến xã hội thành một loại bùng nhùng như cụ nghè Kế viết: “Ngôn luận càn xiên đã tràn khắp cả nước làm cho phải trái điên đảo, đen trắng lẫn phèo, rồi ra lấy dốt làm thông, tôn nịnh làm thánh: Đá vũ phu mà cho là ngọc, nàng Vô Diệm mà cho là sắc khuynh thành; đạo đức càng ngày càng suy đồi, nhân tâm càng ngày càng theo về đường hư ngụy”.  
Chấn hưng văn hóa là khôi phục bản chất tốt đẹp của văn hóa dân tộc, bản chất đó được hình thành và phát triển trên nền tảng tình yêu thương và lòng tôn trọng con người chứ chủ yếu không phải chi nhiều tiền để làm mới một số công trình (đặc biệt là tượng đài và vườn hoa) hoặc phát triển các hoạt động văn học nghệ thuật.
Những người, khi nói đến văn hóa thường kèm theo “đậm đà bản sắc dân tộc” thường chỉ là loại sáo, vẹt, nói mà không hiểu bản chất văn hóa nằm ở đâu, họ sợ không nói theo câu đó của lãnh đạo sẽ bị đánh giá thấp, mặc dầu nếu có ai đó dám liều mạng hỏi lãnh đạo “cái đậm đà bản sắc dân tộc” ấy được thể hiện như thế nào thì chắc rằng nhiều lãnh đạo chỉ ậm ờ vòng quanh.
Bản chất văn hóa chủ yếu ở giá trị tinh thần, mà để tạo ra nó, tổ tiên chúng ta không cần đến nhiều tiền mà đã thực hành và truyền bá đạo đức làm người lương thiện. Nền đạo đức ấy đang bị suy thoái.
Tà thuyết về văn hóa đang lưu hành rộng rãi với công suất lớn, nó sẽ gây ra những tác hại khôn lường. Nếu những người có lương tri không tìm cách chặn lại thì rồi không biết đất nước này, dân tộc này sẽ đi về đâu.
_______
Ghi chú:
(*) Nàng Vô Diệm là người phụ nữ được cho là rất xấu ở nước Tề (thời Chiến quốc bên Tàu), nhưng khá thông minh, được nhà vua phong làm vương hậu.
Bài “Luận về chánh học cùng tà thuyết” đăng trên Hữu Thanh tạp chí số 21, ngày 1 tháng 9 năm 1924. Bài cũng đã được đăng lại trên tạp chí Nam Phong số 86. Sau đây là toàn bộ nội dung, được tìm thấy ở Wikisource:

Luận về chánh học cùng tà thuyết

Vận nước thịnh hay suy, quan-hệ tại đâu? — Tại nhân tâm thế đạo. Nhân tâm thế đạo xấu hay tốt, cỗi gốc tại đâu? — Tại học-thuyết tà hay chính.
Rộng xét năm châu, trải xem lịch-sử, dọc ngang mấy vạn dặm, trên dưới mấy nghìn năm, từ đông đến tây, từ xưa đến nay, hễ nước nào khi vận nước cường tất là khi ấy trong nước chính-học sáng rệt, nước nào khi vận nước suy đốn, tất là khi ấy trong nước tà-thuyết lưu hành; chính-học sáng rệt thì thế-đạo nhân-tâm phải tốt, mà vận nước cũng theo chính học nổi lên, tà-thuyết lưu hành thì nhân-tâm thế đạo phải hư mà vận nước cũng theo tà thuyết mà đắm mất.
Khi chính-học đang quang minh, thì tà thuyết không có chỗ nào xen vào được; tà-thuyết lưu-hành trong nước như gió lướt cỏ, như nước vỡ đê; không ai ngăn cản, thì thường vào lúc chính-học đã suy đồi, mà nhất là lúc việc đời biến cải, việc nước đổi thay, quốc thị mơ màng, nhân tâm bở-ngở, nền cũ đã đổ, nhà mới chưa thành bậc hiền nhân quân-tử, thì kín tiếng dấu tăm, nằm co ở nơi thảo dã, mà bọn bỉ-phu tục tử thì khua chuông gõ mõ, nhảy-nhót ở trên vũ đài; lúc ấy chính là lúc tà thuyết thừa cơ mà lấn lướt chính-học.
Thầy thuốc ta nói rằng: khi trong mình mà chính khí hư nhược, thì ngoại tà nhân dịp mà xâm vào, làm cho người phát bệnh, lần lần do biểu mà nhập lý, thì thành bệnh khó trị. Thầy phù thủy nói rằng, khi trong mình mà chính thần không bảo hộ, thì quỷ tà nhân dịp mà ám vào, cũng làm cho người phát bệnh, lần lần rồi người hóa ra ma. Tà thuyết cũng như thế: Vì chính học suy, cho nên tà thuyết thịnh, tà thuyết đã thịnh thì chính học phải đến tiêu vong, hai đàng ấy tiêu trưởng tồn vong dù đất nào thời nào cũng không sai một sợi tóc.
Vả lại cái tính loài người, theo điều phải thì khó khăn như trèo ngược núi, theo điều xằng thì dễ dàng như nước chảy xuôi. Vậy cho nên lúc vận nước đã suy, thì trăm nghìn người phò trì chính học mà không đủ, một người xướng lên tà thuyết mà hãm hại nhân tâm thế đạo có thừa; gớm ghê thay! cái tài thuyết làm sa đắm lòng người không biết đến đâu mà nói! Một người xướng, mười người họa, cho đến trăm, nghìn người họa, lần lần phong bành cả nước; lấy trái làm phải, lấy xầu làm đẹp, lấy thối làm thơm, mà thế đạo nhân tâm hiện ra một tấn xú-kịch: nước không thành nước, người không thành người!… Thầy Mạnh Tử sinh ở đời Chiến-Quốc, vì lúc ấy cái học-thuyết họ Dương họ Mặc thịnh hành trong thiên hạ, mà thầy phải lo cự họ Dương họ Mặc, giáng minh cái học Chu, Khổng để chữa đổi lòng người. Đời sau khen ngợi cái công thầy Mạnh tịch-tà-thuyết, chính-nhân-tâm không thua gì công vua Vũ tháo nước lụt, đuổi muông dữ, để cho thiên hạ được an cư lạc-nghiệp. Vì sao mà nói thế? — Là vì cái hại tà thuyết mê đắm lòng người có kém cái hại nước lụt trôi người, muông dữ ăn người đâu, mà lại thậm hơn nữa.
Nước Việt-Nam ta vài nghìn năm nay, học chữ Hán, theo đạo Khổng, Hán-văn tức là Quốc-văn. Khổng học tức là Quốc học: tuy rằng giang sơn biến cải, triều đại đổi thay có mấy mươi lần, cơn hiểm nguy biến loạn đã nhiều, mà chính học một giòng vẫn không sa sút, nhân tâm, phong tục, đạo đức, chính trị, đều bởi đó mà ra: nước nhà, giống nòi, cũng nhờ đó mà vững được. Từ khi Âu trào tràn khắp thế giới nước ta có cuộc bảo hộ, mà cái lối học « chi, hồ, giả, dã » mới đổi sang « a, b, c, d ». Đem Âu học mà đổi Hán học, không phải là có hại, song thiên hạ việc gì cũng thế, phá cái cũ thì dễ mà chóng, lập cái mới thì khó mà lâu. Âu học chưa vin được ngọn ngành, mà Hán học đã dứt cả cội rễ; những người chân chính Âu-học có kiến-thức tư-tưởng, thì còn trông mong ao ước ở đâu chưa thấy, mà những chân nho chính-sĩ Hán-học thì đã quá nửa mòn-mỏi điêu linh.
Chính-phủ thì chỉ có thể chăm-lo tác-thành lớp nhân tài trong các học đường mà thôi, còn ngoài ra miễn là không phạm đến chính-trị thì tha hồ ngôn-luận: Nhà in đã sẵn, sở báo cũng nhiều; khi ấy bọn văn sĩ giả dối mới ứng thời xuất hiện. Những người học thức kiến văn chưa được một nắm, nhân cách giá trị chẳng đáng là bao, mới lom-lem những học thuyết ông Mạnh (Montesquieu), ông Lư (Rousseau) bập bẹ những cách ngôn họ Trang, họ Liệt, thì đã nghiễm nhiên tự lập thành một đấng văn-hào, tự-xưng khai-hóa quốc dân, mà không ngó lại tự mình đã khai hóa hay chưa; thôi thì bài diễn văn chất đống, sách du ký đầy thùng, thôi thì tán xằn tán nhảm, nói bậy, nói càn, không còn có nghĩa lý chính đáng chi nữa.
Thương hại thay! trong nước kẻ học thì ít, kẻ không học thì nhiều; học mà có kiến thức thì ít, học mà không có kiến thức thì nhiều: những văn chương nhảm nhí, ngôn-luận càn xiên ấy đã tràn khắp cả nước làm cho phải chăng điên đảo, đen trắng lẫn phèo, rồi ra lấy dốt làm thông, tôn nịnh làm thánh: đá vũ-phu mà cho là ngọc, nàng Vô-Diệm mà cho là sắc khuynh-thành; đạo đức càng ngày càng suy-đồi, nhân-tâm càng ngày càng theo về đường hư-ngụy. Cái xã-hội Âu chẳng ra Âu, Hán chẳng ra Hán này, há không phải bởi cái nhân-vật giả-dối Âu chẳng ra Âu, Hán chẳng ra Hán ấy, múa bút khua lưỡi mà gây nên ư? Tác giả có phải cố-ý bài bác người đời để mua hờn chác oán làm chi; thiệt là trông ra gai mắt, nghĩ đến đau lòng, muốn nói cũng chẳng nói hết đâu, hãy dẫn ra sau này một chuyện:
« Kim vân Kiều » là sách gì? Chưa nói đến sự tích thiệt không, chưa kể văn chương hay dở, chỉ nhắc đến cái tên sách thì nghe đã không thể nào ngửi được; vì sao thế? Phàm bộ truyện nào, dầu trong có bao nhiêu nhân vật mặc lòng, chỉ là một người làm chủ nhân: sự tích là sự tích một người chủ nhân ấy, thì tên sách cũng theo đó mà gọi. Nay truyện ấy là sự tích cô Vương-thúy Kiều, mà tên sách đặt ba người: một người thì lấy chữ họ mà mất tên, hai người thì lấy chữ tên mà mất họ, thì thiệt là đốt vô cùng. Cái tên ấy, chắc là tự nhà khắn bản in đặt ra, chứ ông Nguyễn Du chắc không đặt tên dốt như thế? Dù cái tên ấy là nguyên bản của Tàu, là nguyên bản của Tàu thì càng đủ biết rằng truyện ấy đặt ra bởi một anh Tàu dốt nào đó mà thôi. Nói đến sự tích, thì phàm chuyện tiểu-thuyết đều là lấy một chút sự thực trong lịch-sử, hoặc là tự ý nhà văn-sĩ bịa ra, chứ bất tất có chuyện thiệt. Chuyện « Thanh tâm tài nhân » (tức là truyện Kiều) là một bộ tiểu thuyết tầm thường không có giá trị gì. Xem bộ « Tình sử » của Tàu, biết bao nhiêu chuyện li-kỳ hơn nữa. Và dù sự tích ấy mà có thiệt đi nữa, thì một đôi thiếu niên nam nữ, đêm thanh người vắng, trèo tường trổ ngõ, ước hội chuyện trò với nhau, đối với phong hóa đạo-đức là việc bất chính, mở đầu quyển sách như thế, dù sau có tô vẽ hiếu nghĩa gì đâu nữa, cũng không đủ làm gương tốt cho đời.
Nói về văn chương quốc âm của ông Nguyễn Du, thì vẫn là hay thiệt, song cái lối văn vận, ngâm nga ngợi hát, chỉ là một lối trong đạo văn chương. Văn tuy hay, mà truyện là truyện phong tình, thì có vẻ ai dâm sầu oán, đạo dục tăng bi tám chữ ấy không tránh đàng nào cho khỏi. Cái bản ý ông Nguyễn Du làm truyện « Đoạn-Trường tân-thanh » ấy (tức là truyện Kiều) chỉ là mượn văn chương mà ngụ chút tâm sự mình; cho nên ông đã có câu: « Lời quê góp nhặt nên bài, mua vui cũng được một vài trống canh ». Xem thế thì biết truyện ấy chỉ là một thứ văn chương ngâm vịnh chơi bời, để lúc thanh nhàn mà đọc đôi câu cho tiêu khiển, chứ không phải một thứ văn chương chính đại theo đường chính học, mà đem ra dạy đời được đâu.
Ngày trước, các cụ tiền bối thường cấm con em xem truyện Kiều: trong xã hội, ai hay đọc Kiều nghêu ngao, thì cho là kẻ đàng điếm. Ý các cụ nghĩ rằng: các gả thiếu niên chí khí chưa định, tình dục đang nồng, xem truyện thì mê, rồi sinh cái tư tưởng trộm ngọc cắp hương, khêu hoa ghẹo nguyệt, say đắm trong trời tình bể ái, mà mềm nhũn cái gan lòng sắt đá, bỏ mất cái chí nguyện cao xa. Cái phép gia đình giáo dục của các cụ như thế, thiệt phải lắm. Vì cái tính trộm ngọc cắp hương, say hoa đắm nguyệt, người sinh ra không dạy cũng biết, vẫn cấm mà không được, huống chi lại thấy trong sách trong truyện, ngâm nga ngợi hát, thành ra một việc rất phong nhã rất hào hoa.
Thế mà ngày nay « đức » văn-sĩ giả dối ta biểu dương truyện Kiều lên, để khai hóa cho quốc dân, đem truyện Kiều làm sách « quốc văn giáo khoa » (sách dạy) làm sách « sư phạm giảng nghĩa » (sách thầy). Văn-sĩ thường nói rằng: « học Hán văn là học mượn, học Pháp văn là học mượn; học quốc văn mới là học nhà: truyện Kiều tức là sách nhà đó ».
Ôi! Học làm quốc văn thì học thế nào? — Bài này chưa có thể nói kỹ được: song có phải là học nghĩa-lý, danh từ, về các khoa học, luân lý, cách-trí, chính-trị, cùng là phép luân lý, phép ký-sự, để xem các sách về ngôn luận của ta cho hiểu, để đem tư tưởng sở đắc trong Pháp-học mà phát ra làm trước thuật ngôn luận của ta cho thông không? hay là học cái lỗi thơ phú ca ngâm, nắn một chữ cho hay, dùng những điển cho lạ, rung đùi lắc gối như lối học ngày xưa đã vì thế mà người ngu nước yếu nay lại đổi ra chữ nôm? hay là những cái danh từ tài tử giai nhân, ba sinh duyên nợ, gương thề quạt ước, liễu dựa hoa kề, rày ước mai ao, thầm yêu trộm nhớ, xưa nay không ai dạy mà không mấy ai không thuộc lòng thuộc lòng, trong các bức hoa tình không câu nào không Kiều, mà nay còn phải dạy nữa cho thêm hay thêm giỏi, thế là học quốc văn ư? Một anh giả dối lóp lép, đứng đầu sùng bái Kiều, mà một bọn u mê hờ hững gào hơi rán sức để họa theo, còn một lớp người chỉ nghe lóm nhìn mồm thì về tay tán thưởng, khiến người phải bịt tai bưng mũi, phải nhức đầu long óc vì những tiếng to « quốc văn…. Kim-Vân-Kiều… Nguyễn Du… »
Cứ như ý họ, thì nước ta ở thế kỷ này, mà muốn chế cái tể thuốc « thập hoàn đại bổ » cho dân cho nước, thì không chi bằng quyển sách « trăm năm trong cõi người ta ». Cứ như lời họ, thì từ lúc Gia-long lại nay, nước Nam ta có cái của rất quí báu, mà người mình ngu dại không biết là quí, nay nhờ đức văn-sĩ có cái đại-nhãn đại-thức mà phát-minh cái của báu ấy cho dân cho nước được nhờ: kể cái công phát kiến không kém gì ông Kha-Luân-Bố (Colomb) tìm được Mỹ-châu vậy!
Vậy cho nên, trong nước ngày nay, nào là bình phẩm văn chương Kiều, nào là phê-bình Kiều, nào là chú-thích Kiều, nào là thơ vịnh Kiều, cho đến hát tuồng Kiều, diễn kịch Kiều, chớp ảnh Kiều, trong nhà ngoài đường, trên trời dưới đất đâu đâu cũng Kiều. Cứ xem hiện trạng ấy, thì nước Việt-Nam ngày nay gọi tên là Kim-Vân-Kiều quốc, nòi giống Việt-Nam ta mà gọi là đại Kim-Vân-Kiều tộc cũng đúng lắm chứ không sai!
Xem trong bộ « Tùy viên thi ngoại » có nhà làm bài thơ vịnh Quan-công, dùng sự tích Vân-trường bỉnh chúc (là lúc Quan-công cầm đuốc suốt đêm đứng hầu Nhị Tẩu) mà ông tùy viên chê rằng đem sự tích tiểu thuyết mà làm vào thơ, là người vô học. Bộ « Tam quốc Chí » bộ tiểu thuyết nhất danh tiếng, sự tích Quan công ai chẳng tin thật mà kính thờ; thế mà người ta còn cười đem tích tiểu thuyết làm thơ. Truyện « Tham tâm tài nhân » là tiểu thuyết hèn mạt bên Tàu, mà nay nước Việt-Nam tôn phụng làm chính kinh chính sử: thiệt là rước lấy một cái đại sỉ nhục!
Thậm chí sùng bái truyện Kiều mà nói rằng: « truyện Kiều là quốc hoa, là quốc hồn, là quốc túy của Việt-Nam »: — Không biết có còn quốc gì không? — Xưng tụng ông Nguyễn Du mà nói rằng: Nguyễn Du đổ máu làm mực, làm vẻ vang cho giống nòi ». Ông Nguyễn Du dịch Kiều từ đời Gia-long; thế thì từ Gia-long về trước, chưa có truyện Kiều, thì nước ta không quốc-hoa, không quốc-túy, không quốc-hồn; thế thì cái văn-trí vũ-công mấy trào Đinh, Lý, Trần, Lê, sáng chói rực rở đó, đều là ở đây đem đến cho bọn « học thuê viết mướn » ấy mà thôi; thế thì những bậc đại hào kiệt, đại huấn nghiệp, cứu dân giúp nước, tái tạo giang-sơn, mở mang bờ cõi cho nước ta ngày xưa, không ai làm được vẻ vang cho nòi giống, không ai đáng kỷ niệm cả; mà chỉ ông văn-sĩ làm sách « trăm năm trong cõi » là làm vẻ vang giống nòi, là đáng kỷ niệm mà thôi? Giống nòi ta vẻ vang ra thế nào?!…
Thậm nữa lại nói rằng « truyện Kiều quan hệ văn hóa Việt-Nam, truyện Kiều quan hệ quốc-văn Việt-Nam nếu không có truyện Kiều thì tình trạng dân tộc Việt-Nam chưa biết đến thế nào »: thiệt là con oanh học nói, xằng xiên bậy bạ, giồ dại điên cuồng, tà thuyết vu dân đến thế là cực! Mà có ai cho là tà-thuyết đâu; nay đã nhà treo một bức, cửa yết một tờ, kèn trống rước vào, hương hoa cúng lễ rồi: « truyện Kiều là văn hóa Việt-Nam; truyện Kiều là sách học quốc-văn », in vào trong óc, thấm vào trong lồng, tỉ như ngoại tà đã nhập đến ngũ tạng, quỉ-tà đã ám mất linh hồn, thì dù lang-y hay giỏi đến đâu, pháp sư cao tay đến đâu, tưởng cũng không cứu được nữa.
Trịnh Khải ở đời Đường, vì tiếng hay thơ, mà làm quan Tể-tướng (cụ lớn); anh ta lấy làm ái ngại mà tự nói rằng: « Trịnh-Khải mà làm Tể-Tướng thì cuộc đời chẳng nói cũng biết rồi », Ôi! than ôi! Kim vân Kiều mà cai trị nước Việt Nam, thì xã hội Việt Nam không nói cũng biết rồi!…